Archeologie - Programma 2e en 3e jaar

Culturele archeologie

In je 2e en 3e jaar stel je een pakket samen uit een aantal verplichte vakken en keuzevakken. Je kunt hierbij een keuze maken uit vakken die betrekking hebben op de archeologie van de Mediterrane wereld, de archeologie van West-Europa, of die van het Nabije Oosten. Aan het einde van elk studiejaar breng je een aantal weken door in het veld. Je sluit je programma af met een scriptie en ontvangt een Bachelordiploma in de Archeologie.

Mediterrane archeologie en de archeologie van het Nabije Oosten
Je besteedt aandacht aan de samenleving, het landschap en de materiële cultuur van Griekenland en Rome, maar ook aan die van andere samenlevingen uit de Oudheid. Je verdiept je in de archeologie van de samenlevingen in het Egeïsch gebied, Klein-Azië en het Nabije Oosten en Zuid-Italië vanaf de Bronstijd tot en met de Romeinse periode. Je leert hoe je op grond van archeologische gegevens uitspraken kunt doen over de sociaal-politieke structuur van deze samenlevingen, over cultus en religie, funeraire praktijken, economie en uitwisseling en contact tussen groepen van verschillende herkomst  (vreedzame contacten, maar ook koloniale situaties en oorlogsvoering). Tijdens de zomer doe je veldwerk in het Middellandse Zeegebied.

West-Europese archeologie
Je oriënteert je breed op het werk van de West-Europees archeoloog. Je maakt kennis met de archeologische nalatenschap van samenlevingen uit de late prehistorie en Romeinse tijd van Noordwest-Europa (hunebedden, urnenvelden, Keltische goudschatten, Romeinse legerplaatsen, stadscultuur, leven op het Romeinse platteland). Ook krijg je in zowel concrete case-studies als in speciale modules over methoden en technieken, de instrumenten aangereikt waarmee de archeoloog zijn verhaal over het verleden opbouwt. Elke zomer trek je het veld in en doe je ervaring op met de verwerving en verwerking van primaire archeologische gegevens en leer je wat het betekent om in teamverband te werken. In het derde jaar ga je in op de precieze archeologische en historische context van het archeologisch bronnenmateriaal en de consequenties die daaruit voor de interpretatie zijn te trekken. Dit gebeurt vooral in enkele thematische collegereeksen, die bijvoorbeeld betrekking hebben op de studie van antieke munten en het archeologisch onderzoek naar de impact van het Romeinse leger.

Landschapsarcheologie en erfgoedstudies
Na de cursus ‘Inleiding in de landschaparcheologie’ in het eerste jaar, zul je merken dat landschapsarcheologie als een rode draad door meerdere cursussen in het tweede en derde jaar heen loopt, bijvoorbeeld in de cursussen ‘Prehistorie van Nederland’ of ‘Stad en land in Romeins Italië’. Een meer theoretisch perspectief en verdere verdieping wordt gepresenteerd in het keuzevak ‘Biografie van het Landschap’ dat tevens een uitstekende inleiding vormt op de master Erfgoedstudies. ‘Erfgoedstudies’ is één van de masterstudies die je na je Bachelor kunt volgen.

Archeologie en theorie
Archeologie heeft natuurlijk een heel praktische kant, maar het is van groot belang je bewust te zijn van de verschillende wetenschappelijke kaders en stromingen waarbinnen je opereert. De algemene theoretische concepten en geschiedenis van de wetenschappelijke theorie krijg je aangereikt in het vak ‘Wetenschapsfilosofie’. De cursus ‘Theorie van de Oude geschiedenis en Archeologie’ gaat in op de specifieke theorievorming in deze twee wetenschapsvelden. Deze vakken zijn van groot belang om de wetenschappelijke discussie op het gebied van de archeologie te kunnen volgen en om een kritische houding te ontwikkelen die je nodig hebt bij een goede uioefening van je vak.

Het uitwerken en publiceren van opgravingsgegevens
Eén van de dingen die centraal staan in de archeologische praktijk is de primaire analyse en publicatie van veldwerkgegevens. In het vak ‘Van paalkuil tot publicatie’ verwerf je de vaardigheden die nodig zijn om dat op een goede en wetenschappelijk verantwoorde manier te doen. In dit college wordt het uitwerkings- en publicatietraject zoals je dat in het beroepsveld zult tegenkomen, zo goed mogelijk gesimuleerd. Het gaat in deze cursus niet alleen om het verwerven van archeologische methoden en technieken, maar ook om te leren werken binnen een team, time-management en te leren omgaan met deadlines, en het schrijven van basisrapportages binnen de huidige setting van de Nederlandse archeologie.

Scriptie
Tijdens je tweede en derde jaar ontdek je waarschijnlijk vanzelf waar je sterke kanten en je voorkeuren liggen. Het is goed om deze verder uit te bouwen door bewust te kiezen voor bepaalde vakken. Meestal ligt je scriptieonderwerp in het verlengde van deze natuurlijke specialisatie. Met je scriptie laat je zien dat je zelfstandig de wetenschappelijke discussie omtrent een onderwerp beheerst, zodanig dat je daarover een kritisch en wetenschappelijk goed onderbouwd stuk kunt schrijven. Het is mogelijk om je Bachelorscriptie te gebruiken als een ‘voorzet’ voor de scriptie die je in je masterstudie zult schrijven.

Excursies en veldwerk
Naast één- of meerdaagse excursies in het kader van enkele cursussen staat er om het jaar ook een buitenlandse excursie plaats van tien dagen op het programma. Deze vindt plaats in het Mediterrane gebied en in Noordwest-europa. Je doet veel kennis op met betrekking tot de archeologische praktijk buiten Nederland. Je maakt kennis met buitenlandse archeologen en verkrijgt inzicht in de manier waarop zij hun vak bedrijven zo leer je het archeologisch onderzoek in en vanuit Nederland in een internationale context te plaatsen. Je bezoekt musea, opgravingen en archeologische vindplaatsen in hun huidige landschappelijke context. Daarnaast biedt het een uitstekende gelegenheid om je medestudenten en stafleden nader te leren kennen.
Aan het einde van elk studiejaar ga je op veldwerk. Je kunt kiezen uit opgravingen in het buitenland of in Nederland, tussen opgravingen van de VU zelf of die van andere bedrijven of instellingen. Met hulp van je veldwerkdocenten houd je je ontwikkeling als veldarcheoloog bij middels jaarlijkse gesprekken en een veldwerkportfolio, zodat je aan het eind van je opleiding voldoet aan de eisen die het beroepsveld aan je stelt. Naast heel leerzaam zijn de veldwerkweken natuurlijk ook heel gezellig!

Twee majoren
Het onderwijs in de Faculteit der Letteren is georganiseerd volgens de zogenaamde  tweemajorenstructuur. Dat betekent dat je een combinatie van twee hoofdrichtingen (‘majoren’) doet. Voor de opleiding Archeologie is deze structuur niet echt relevant, want je kiest in principe voor twee majoren in de Archeologie.

Mogelijke majorcombinaties: Archeologie

Wel is het mogelijk met Mediterrane Archeologie als eerste major de major Oude geschiedenis daar als tweede bij te volgen.