dr. M. (Maaike) Groot

Aanwezig: maandag - vrijdag  

Specialismen: Zoöarcheologie, met name van de Late IJzertijd en Romeinse tijd; Exploitatie van vee en productie van agrarisch surplus; Ritueel gebruik van dieren; Gezondheid van vee

Onderwijs

Inleiding in de Ecologische Archeologie

Onderzoek

In januari 2009 ben ik gestart met mijn post-doc onderzoek Livestock for sale: the effect of a market economy on rural communities in the Roman frontier zone. Dit Veni-project wordt gefinancierd door NWO. Het project is gericht op veeteelt in de noordelijke grenszone van het Romeinse Rijk: het Nederlandse rivierengebied. Dit gebied is archeologisch relatief goed bekend, en biedt de mogelijkheid om de Romeinse legerkampen, stedelijke centra en rurale nederzettingen in samenhang te onderzoeken. De onderzoeksdoelen zijn:

• marktgerichte ontwikkelingen in veeteeltstrategieën in rurale nederzettingen herkennen. Welke productiestrategieën waren nodig om een agrarisch surplus te creëren?
• de aard en mate van surplusproductie van dierlijke producten voor de Romeinse markt vaststellen.
• verschillen in productiestrategieën tussen en binnen verschillende rurale gemeenschappen onderzoeken.

Deze doelen worden bereikt door een inventarisatie en analyse van zoöarcheologische data voor het Nederlandse rivierengebied. Hierbij staan ontwikkelingen in soortverdeling, slachtleeftijden, skeletelementverdeling, en grootte van vee centraal. De inventarisatie omvat ca. 60 vindplaatsen, waarvan een groot deel binnen de moderne Malta-archeologie is opgegraven. De bruikbaarheid van dergelijke informatie zal uit deze studie blijken. De verwachting is dat dit onderzoek meer inzicht zal geven in de complexe interactie tussen producent en consument in een Romeinse grenszone. In een synthese van de data zullen grote patronen in ontwikkelingen in veeteelt worden beschreven. Enkele vindplaatsen zijn reeds in detail onderzocht, en hieruit blijkt dat er verschillen bestonden binnen gemeenschappen. Deze verschillen hebben vooral betrekking op relatieve specialisaties in paardenfok en schapenhouderij. De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd in verschillende tijdschriften en congresbundels. Daarnaast zal in 2012 een monografie verschijnen.

Mijn promotieonderzoek richtte zich op de rol van dieren in een rurale nederzetting in de Romeinse tijd. Het onderzoek was gebaseerd op de analyse van ongeveer 30.000 fragmenten dierlijk bot, afkomstig uit een grafveld en de twee bijbehorende nederzettingen in Tiel-Passewaaij. De manier waarop vee geëxploiteerd werd, en het produceren van dierlijke produkten voor de Romeinse markt, vormden samen één van de hoofdthema's. Andere thema's waren het gebruik van dieren in het grafritueel en het gebruik van dieren in rituelen die zich binnen de nederzetting afspeelden. Dit onderzoek was een onderdeel van het NWO onderzoeksprogramma 'Rurale gemeenschappen in de civitas Batavorum en hun integratie in het Romeinse rijk', geleid door prof.dr. Nico Roymans. Het programma bestudeerde de invloed die de stationering van grote aantallen soldaten langs de Romeinse rijksgrens gehad heeft op de ontwikkeling van rurale gemeenschappen in de Bataafse civitas, het directe achterland van de grens. Het onderzoeksprogramma maakte deel uit van 'De Oogst van Malta', een serie onderzoeksprogramma's die door NWO wordt gefinancierd.

Publicaties

Monografieën/boeken

• Groot, M., in prep. (publication expected in 2012): Livestock for sale:animal husbandry and market-oriented production in the Roman frontier zone, Amsterdam (Amsterdam Archaeological Studies).
• Groot, M., 2010: Handboek Zoöarcheologie, Amsterdam (Materiaal & Methoden 1).
• Groot, M., 2008: Animals in ritual and economy in a Roman frontier community. Excavations in Tiel-Passewaaij, Amsterdam (Amsterdam Archaeological Studies 12).  

Publicaties in internationale tijdschriften en boeken

• Groot, M., in press: Animal bones as a tool for investigating social and economic change: horse-breeding veterans in the civitas Batavorum, in I. Schrufer-Kolb (ed.), More than Just Numbers? Science, Archaeology, and the Romans, Portsmouth, Rhode Island (Journal of Roman Archaeology Supplementary Series).
• Groot, M., in press: Household specialisation in horse breeding: the role of returning veterans in the Batavian river area, in R. Wiegels/G.A. Lehmann/G. Moosbauer (eds): Fines imperii - imperium sine fine? Römische Okkupations- und Grenzpolitik im frühen Prinzipat, Rahden/Westf.  (Osnabrücker Forschungen zu Altertum und Antikerezeption Bd. 14).
•  Groot, M., 2011: Dealing with deposits in the Dutch River Area: animals in settlement rituals in the Roman period, in A. Pluskowski (ed.), The ritual killing and burial of animals: European perspectives, Oxford, 134-148.
• Groot, M./A. Ervynck/F. Pigière, 2010: Vagrant vultures: archaeological evidence for the cinereous vulture (Aegypius monachus) in the Low Countries, in W. Prummel/J.T. Zeiler/D. Brinkhuizen (eds), Birds in Archaeology.Proceedings of the 6th Meeting of the ICAZ Bird Working Group in Groningen (23.8-27.8.2008), Groningen (Groningen Archaeological Studies 10), 241-253.
• Groot, M./L.I. Kooistra, 2009: Land use and the agrarian economy in the Roman Dutch River Area, Internet Archaeology 27 (http://intarch.ac.uk/journal/issue27/5/1.html).
• Groot, M./S. Heeren/L. Kooistra/W. Vos, 2009: Surplus production for the market? The agrarian economy in the non-villa landscapes of Germania Inferior, Journal of Roman Archaeology 22, 231-252.
• Vossen, I./M. Groot, 2009: Barley and Horses: Surplus and Demand in the civitas Batavorum, in M. Driessen, S. Heeren, J. Hendriks, F. Kemmers and R. Visser (eds), TRAC 2008. Proceedings of the 18th annual Theoretical Roman Archaeology Conference held at Amsterdam 4-6 April, 2008, Oxford, 89-104.
• Groot, M., 2009: Searching for patterns among special animal deposits in the Dutch River Area during the Roman period, Journal of Archaeology in the Low Countries 1 (2).
• Groot, M., 2008: Surplus production of animal products for the Roman army in a rural settlement in the Dutch River Area, in S. Stallibrass/R. Thomas (eds), Feeding the Roman Army: the Archaeology of Production and Supply in the North-West Roman provinces, Oxford, 83-98.
• Groot, M., 2008: Understanding past human-animal relationships through the analysis of fractures: a case study from a Roman site in the Netherlands, in Z. Miklikova/R. Thomas (eds), Current research in animal palaeopathology: Proceedings of the Second ICAZ Animal Palaeopathology Working Group Conference, Oxford (BAR International Series 1844), 40-50.
• Groot, M., 2005: Palaeopathological evidence for draught cattle on a Roman site in the Netherlands, in J. Davies/M. Fabiš/I. Mainland/M. Richards/R. Thomas, Diet and health in past animal populations: current research and future directions, Oxford, 52-57.
• Groot, M., 2005: The great auk (Pinguinus impennis) in the Netherlands during the Roman period, International Journal of Osteoarchaeology 15, 15-22.  

Publicaties in archaeologische basisrapportages

Tijdens mijn werk bij ACVU-HBS, heb ik meer dan 50 bijdragen aan basisrapportages geleverd. Deze bijdragen beschrijven zowel kleine als grote samples dierlijk bot van vindplaatsen van de Bronstijd tot de 20e eeuw. Een volledige publicatielijst is te vinden op www.acvu-hbs.nl (onder Medewerkers-Specialisten). 

Overige activiteiten

Ik werk als zoöarcheologe bij de Hendrik Brunsting Stichting. De Hendrik Brunsting Stichting is verbonden aan de Vrije Universiteit en voert jaarlijks meerdere opgravingen uit in Nederland, voornamelijk in Brabant en het Rivierengebied.

Bestuurslid Association for Environmental Archaeology (2007-2011)

Lid International Council for Archaeozoology

Links

http://www.acvu.nl/
www.acvu-hbs.nl/

CV

Opleidingen
1997: Doctoraal Engelse Taal- en Letterkunde, Vrije Universiteit Amsterdam
1998: Doctoraal Provinciaal-Romeinse Archeologie, Vrije Universiteit Amsterdam
2002: MA Osteoarchaeology, University of Southampton