prof. dr. R.J. (Bert) van der Spek

Mede verantwoordelijk voor onderwijs en onderzoek in de Oudheidkunde 

Afdeling Oudheid: opleidingen Archeologie, Geschiedenis, Griekse en Latijnse Taal en Cultuur, Oudheidkunde   
 
Aanwezig: na afspraak, liefst per e-mail

Curriculum Vitae

Specialismen

De Geschiedenis van West-Azië in de Oudheid, in het bijzonder Mesopotamië in de Hellenistische periode.

Onderwijs

Het onderwijs omvat alle perioden en aspecten van de geschiedenis van het Nabije Oosten, de Griekse en Romeinse wereld tussen ca. 3500 v. Chr. en 600 na Chr. Het onderwijs betreft zowel onderwijs in de bachelor- als in de (research)masterfase. In het collegejaar 2008-2009 staan o.a. de volgende colleges op het programma. Op bachelor niveau: inleidende colleges over oude geschiedenis, antieke historiografie; een tweedejaars hoorcollege over "Het Hellenisme van Alexander de Grote tot Severus Alexander " (met dr. J.J. Flinterman), werkcolleges voor masterstudenten over confrontaties tussen Mesopotamische en Griekse culturen, een interdisciplinair werkcollege voor de researchmaster-opleiding Oudheidstudies over "Stad en land" samen met collega's van andere disciplines.

Onderzoek

Per 1 juni is een door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek gefinancierd programma van start gegaan dat tot titel heeft: "On the efficiency of markets for agricultural products in pre-industrial societies: The case of Babylonia c. 400 – c. 60 BC" in samenwerking met prof.dr. J.L. van Zanden van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis te Amsterdam. Doel van dit programma is het analyseren van prijsfluctuaties en marktwerking in Babylonië in het licht van theorievorming hieromtrent betreffende latere perioden.

De informatie over deze prijzen komt uit de z.g. Astronomische dagboeken, die behalve waarnemingen van de sterrenhemel ook historisch materiaal bevatten waaronder maandelijkse notities van de prijzen van voeding en wol. Dit is een voor de Oudheid unieke dataset aan gegevens en maakt interessant vergelijkend economisch historisch onderzoek mogelijk. Twee promovendi analyseren de invloeden van historische omstandigheden op de prijsvorming; een postdoc zal de bevindingen analyseren in het licht van moderne theorievorming over prijzen en marktefficiëntie.
De dataset is gepubliceerd op de website van het Internationaal Instituut voor de Sociale Geschiedenis te Amsterdam:

http://www.iisg.nl/hpw/data.php#babylon

Daarnaast gaan we door met de uitgave van Babylonische kronieken en andere spijkerschriftdocumenten uit de Hellenistische periode, d.w.z. de periode vanaf Alexander de Grote (336-323 v.Chr.) tot de eerste eeuw v. Chr., in samenwerking met dr. I.L. Finkel, Department of the Ancient Near East van het Brits Museum te Londen. Het gaat om de (her)uitgave van kronieken in spijkerschrift die zich bevinden in het British Museum. Deze teksten bevatten belangrijke nieuwe informatie over de politieke geschiedenis van de rijken van Alexander de Grote en van de grote rijken die daarna West-Azië beheersten, t.w. het Seleucidische rijk en het Parthische rijk. Tevens geven deze teksten verrassende nieuwe inzichten over het wel en wee van de stad Babylon sedert de machtsovername door Alexander. Met name de verhouding tussen de nieuw gekomen Grieken en de inheemse Babyloniërs en continuïteit en veranderingen in het religieuze leven komen voor het voetlicht. De kronieken zijn inmiddels op internet gepubliceerd:

http://www.livius.org/cg-cm/chronicles/chron00.html

Publicaties:

2008

• & M. Stol, ‘The Antiochus Cylinder,’ http://www.livius.org > Babylonian chronicles

• Studies in Ancient Near Eastern World View and Society presented to Marten Stol on the occasion of his 65th birthday, 10 November 2005, and his retirement from the Vrije Universiteit Amsterdam. Ed. with the assistance of G. Haayer, F.A.M. Wiggermann, M. Prins and J. Bilbija. Bethesda, Maryland, CDL Press.

• Berossus as a Babylonian chronicler and Greek historian, ibid., 277-318.

•  Feeding Hellenistic Seleucia on the Tigris and Babylon, in: Richard Alston, O.M. van Nijf, eds., Feeding the Ancient City. (Leuven, Peeters), 33-45.

• & L. de Blois, An Introduction to the Ancient World. Second edition. London, Routledge
  

2007

• ‘The Hellenistic Near East’ in: W. Scheidel, I.M. Morris, R.P. Saller eds., The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World. (Cambridge), 409-433

2006 

• Hermann Hunger, Robartus J. van der Spek, ‘An astronomical diary concerning Artaxerxes II (year 42 = 363-2 BC) : Military operations in Babylonia.’ Arta 2006.002, p. 1-16: http://www.achemenet.com/ressources/enligne/arta/pdf/2006.002-Hunger-Spek.pdf 
• ‘How to measure prosperity? The case of Hellenistic Babylonia,’ in: R. Descat ed., Approches de l’économie hellénistique. Entretiens d’Archéologie et d’Histoire St-Bertrand-de-Comminges 7 (Paris 2006) 287 - 310
• ‘The Size and Significance of the Babylonian Temples under the Successors.’ P. Briant, F. Joannès eds., La Transition entre l’empire achéménide et les royaumes hellénistiques (vers 350-300 av. J.-C.). Actes du colloque organisé au Collège de France par la « Chaire d’histoire et civilisation du monde achéménide et de l’empire d’Alexandre » et le « Réseau international d’études et de recherches achéménides » (GDR 2538 CNRS), 22-23 novembre 2004, (Paris, De Boccard, 2006) 261-307
• ‘Grieken in de ogen van Babyloniërs,’ Leidschrift 21/3 (2006), 139-156  

Uitgebreide publicatielijst

Overige activiteiten

• Hoofd van de afdeling Oudheid van de Faculteit der Letteren
• Bestuurslid sectie Oude Geschiedenis van de onderzoeksschool OIKOS 
• Voorzitter van de afdeling Amsterdam van het Vooraziatisch-Egyptisch genootschap "Ex Oriente Lux"

Links

• http://www.livius.org/
• http://www.iisg.nl/hpw/ 
• http://www.achemenet.com/ 
• http://www.seleukidempire.org